Touwhalster

halsterHet touwhalster – Wendy Bleekemolen

In Natural Horsemanship gebruiken ze geen klassieke hoofdstellen. Bitloos, maar ook veel lichter en uit andere materialen. Na leren luisteren naar onze paarden, ze zadelmak te maken en ermee naar buiten te zijn getrokken, gaan we nu dieper in op de materialen die Natural Horsemanship gebruikt.

Een touwhalster is volledig uit touw geknoopt, zonder ijzeren elementen. “Zo’n touwhalster is geschikt voor zowel grondwerk als om mee te rijden,” legt Wendy ons uit. “Omdat het enkel uit touw bestaat, is het veel lichter om dragen. Het werkt in achter de oren, op de neus en het touw dat we daarvoor gebruiken is zes tot acht millimeter dik,” Dat is veel dunner dan een stalhalster en is heel comfortabel om te dragen voor een paard. Als je druk uitoefent, is het natuurlijk veel minder comfortabel. Daarom krijg je ook veel sneller een antwoord van je paard.”
In vergelijking met een touwhalster geeft een stalhalster druk op een groter oppervlak waardoor de communicatie vertraagt. “En dan zie je vaak paarden die er tegenin gaan,” vertelt Wendy. “Ik heb in mijn cursussen regelmatig paarden die niet vooruit willen wandelen. Als je dan verandert naar een touwhalster, komen ze veel sneller van de druk af. Door de flexibiliteit en het dunnere touw voelt je paard de hulpen veel beter. Maar dat wil ook zeggen dat je voorzichtiger moet zijn!”

Praktische voordelen
In tegenstelling tot de klassieke halsters uit leder kan je je touwhalster eenvoudig in de wasmachine gooien. Hij neemt ook erg weinig ruimte in. Bij een buitenrit kan je hem zo meenemen in je zak. “Het is heel belangrijk dat een touwhalster goed past en dat er geen wrijving is op vervelende plekken. Zorg dat het niet in de ogen kan komen en dat het niet te laag hangt op het zachte gedeelte van de neus,” stelt Wendy. “Als je kijkt naar het skelet van het paard, is dat maar een heel dun botje. Als je daar teveel druk op zou zetten, kan je in principe de boel breken.” Als je het touwhalster past of je wil weten of je de juiste maat hebt, zorg je dat je twee centimeter of twee vingers onder het jukbeen kan houden.
“Het is langs de ene kant niet moeilijk om een touwhalster zelf te knopen, maar ik zie toch heel vaak dat de halsters die de mensen zelf maakten geen goede pasvorm hebben.”
Om een touwhalster te maken heb je zes meter touw nodig. Zorg er ook voor dat die niet te hard is, want te hard heeft een hele harde inwerking. “Onderaan het halster kan je een zogezegde viadorknoop doorknopen of een overhandknoop. Een viadorknoop is iets mooier, maar een overhandsknoop is eenvoudiger om uit te leggen en kan je de neusmaat nog wat aanpassen.”

Herkomst
Halsters worden al lang gebruikt, maar over de geschiedenis is er niet zo veel bekend. Ze zouden ontstaan zijn bij de domesticatie van dieren rond 4000 v.C.. “Ook bij de eerste ruiters gebruikten ze een soort halster, werd er bitloos gereden en waarschijnlijk met een soort van neusband,”vertelt Wendy. “De indianen reden ook met touwen om het hoofd, maar ze deden het touw ook wel door de mond.”
Ook nu rijden er heel wat mensen met een touwhalster. Om te rijden is er nog een extra touw aan vastgeknoopt, net als een zevenmetertouw en dat touw vormt dan de teugel en het leidkoord. “De grote knoop onderaan het halster fungeert als een fasesysteem,” legt Wendy verder uit. “Zodra je je teugels opneemt, komt die dikke knoop in beweging en weet het paard dat hij er eigenlijk aan moet nageven.”

Schuifsysteem
“Op de ranch gebruiken we onze eigen halsters met een schuifsysteem. In vergelijking met een traditioneel geknoopt touwhalster biedt dit verschillende voordelen. Als een paard trekt op het halster, kan hij de knoop niet vaster trekken. Bij een touwhalster zonder schuifsysteem trekken ze de knoop waarmee je het halster dichmaakt juist aan en zo raakt alles vast en krijg je het daarna bijna niet meer los. Met een schuifsysteem heb je dat probleem niet en zelfs met handschoenen is het eenvoudig te openen.”
Belangrijk is dat je het uiteinde van het touw weghoudt van het paardenoog. “De knoop is gemaakt op de lus van het halster en niet erboven, anders zakt de knoop uit! Een veelgemaakte fout is dat de knoop boven de lus van het halster wordt bevestigd.”
Persoonlijk gebruikt Wendy nooit een halster dat ze moet knopen. “Ik vind het schuifsysteem echt een sublieme uitvinding van Steve en zijn vader. De halsters worden ook nog altijd binnen de familie hand geknoopt en het touw maken ze speciaal voor ons in diverse trendy kleuren. Het idee van het schuifsysteem is gedeponeerd bij Bureau voor Intellectuele Eigendommen. Ondertussen zijn er wel al enkele verdelers, zowel in België als in Nederland.”
Het aandoen en vastknopen van het halster
Hoe je een halster veilig aandoet leer je de eerste les. “Benader het paard langs de schouder en doe het halstertouw rond de nek. Leg dan je hand over de hals en met het lange gedeelte van het halster, het hoofd naar je toe halen. Dan steken we er de neus in en doen we het schuivertje dicht. Opletten dat we naast de voorbenen staan en er niet voor komen.” Als het hoofd een andere richting uitgaat sta je plots voor de borst, een vrij gevaarlijke situatie.
“Je hoeft niet groot te zijn, je kan het ook perfect bij de schouder doen en dan haal je gewoon het touw erover en trek je het hoofd naar je toe. Na een tijd, als je paard heeft bijgeleerd, komt hij zo naar je toe. Je geeft eigenlijk druk. Gaat hij er tegenin, houd je de druk aan. Komt je paard, los je die druk. Na een tijd weten ze: er komt druk, ik ga mijn hoofd maar draaien.”
“Ondanks dat wij dus met halsters werken die een schuifsysteem hebben leren we de mensen in de les de knoop om te sluiten dit indien een halster niet over een schuifer beschikt” vertelt Wendy verder.

Materialen
De touwhalsters kan je vlechten met rawhide (leder), maar eigenlijk is het vrij standaard met touw uit de zeilsport. Wendy zou zelf niet voor een ander touw kiezen, want dit zou misschien te scherp of van een minderwaardige kwaliteit kunnen zijn.

Bit of neus
Sommige mensen verklaren dat er geen verschil is tussen bit of neusriem. Als je hard bent met je handen, met het touwhalster, doet dat ook pijn. “Je kan heel hard inwerken op de neus en de oren en er inderdaad ook veel schade mee aanrichten,” stelt Wendy. “Er gaan spookverhalen rond dat paarden al hun neus hebben gebroken. Ik heb het zelf nog nooit in de praktijk gezien, maar ik kan me wel voorstellen dat je dat voor mekaar kan krijgen. Maar de mond is nog iets delicater. Ik zie mijn mensen, zeker de beginners in de lessen, graag gewoon lekker bitloos rijden. Dan kunnen ze er toch iets meer aanzitten zonder dat ze hun paard echt lastigvallen.”
Je moet er echter wel voor zorgen dat je niet te hard bent, zeker als je inderdaad harde handen hebt. Er lopen veel zenuwen over het hoofd. “Uiteindelijk komt het erop neer je paard te sturen met je benen en te stoppen op de zit.”

Mijn paard reageert niet op het bit dus wil ik eens een neusriem proberen, redeneren sommige ruiters. “Soms is dat een goede oplossing. Ik heb al mensen gehad waar we het bit eruit haalden, met een natural hackamore reden en het paard beter reageerde. Sommige paarden zijn namelijk zo gevoelig, ze voelen enkel de scherpte van het bit en gaan er onmiddellijk tegenin. Zo horen ze de vraag niet meer.”

Respect
Je moet echter niet bitloos rijden met zo’n halster als je niet genoeg vertrouwen en respect hebt van je paard, want hij gaat er niet 100 procent door veranderen. “Er zijn uitzonderingen, maar heel veel paarden denken ‘de pijn is weg, het is vrij comfortabel, mijn neus kan erin hangen: ik kan er dus tegenin gaan’. Het is niet verantwoord om zomaar over te stappen op bitloos rijden. Wij doen dat wel, maar je moet al weten waar je mee bezig bent. Het is veel beter om je paard eerst voor te bereiden op de grond en verschillende oefeningen te doen. Inbuigen links en rechts en je paard neusdruk leren kennen. Daarom eerst aan de grond, hand op de neus leggen en kijken als we duwen of het paard ‘licht’ of ‘zwaar’ is. Je kan dus van de ene dag op de andere overstappen naar bitloos, mits het nodige grondwerk!,” besluit Wendy.

Andere touwhalsters
Er bestaat niet zo veel onderscheid tussen de verschillende touwhalsters. Er zijn er met twee knopen op de neus die een scherpere inwerking hebben. “Die zou ik zelf niet onmiddellijk gebruiken, tenzij ik een heel zwaar paard heb die ik lichter wil maken. Het is al een heel scherp hulpmiddel, ergens bedoeld al om pijn te doen.”
“Ik ken verder niet veel verschillende touwhalsters, behalve dat ik soms mensen zie die een dik touw gebruiken. Dat vind ik niet goed. Het is heel moeilijk om te knopen, je kan je afsluiting heel slecht gebruiken en het is ook heel stug. De inwerking gebeurt dus ook veel stroever,”denkt Wendy.

De neck rope is gebaseerd op nekreining, dus voor een westernpaard veel sneller te begrijpen dan een Engels paard. Het is eigenlijk ook een stap voordat je helemaal vrij zou willen rijden. Je kan nog tegenhouden door het touw omhoog te schuiven en het hoofd naar je toe te halen. “Ik rij er wel mee, heb zelf een touw gemaakt van halstertouw en vind het leuk om te doen. Het geeft een gevoel van vrijheid, maar het is natuurlijk nooit veilig om te doen. Het blijft een vluchtdier. Je moet al een heel straffe relatie met je paard hebben dat hij niet schrikt als jij niet schrikt. Er kan altijd iets gebeuren zodat je dan merkt waar je je paard nog niet op had voorbereid. Voor ons is het een test om te kijken of die band er nog is, doet mijn paard het zonder ook nog voor mij? Ik zou het dus niet onmiddellijk aanraden, maar het is wel allemaal mogelijk. Je kan er zelfs je paard zadelmak mee maken als je wil, maar het is een langere weg.”

Vastzetten
Als we we ons paard vastzetten is het belangrijk om een paard niet te kort vast te zetten. “Het is een claustrofobisch dier, zodra ze schrikken, moeten ze nog net de ruimte krijgen om hun hoofd te tillen”, legt Wendy uit. “Maar ook niet te lang, want dat brengt hem in allerlei gevaren. In de les leren we dat de ideale lengte zo’n 30 centimeter bedraagt. Ze mogen niet tot de grond kunnen komen, want dan zouden ze kunnen snuffelen naar voedsel. Het meest gevaarlijke is dat ze over hun touw stappen. Als ik hier paarden zie trekken, is het altijd de schuld van de mens die ze te lang heeft vastgezet.”

Halster uit
“Principieel doen wij, zodra het paard op stal gaat, het halster uit zodat het nergens achter kan blijven haken. Dat raad ik ook aan voor die stalhalsters. Ook al gooi je hem los in de piste, er hoeft maar een spijker uit te steken om erachter te blijven steken,” stelt Wendy. Zeker ook als paarden bij elkaar staan zouden zij verstrikt kunnen geraken tijdens het spelen. Veulens hebben maar kleine hoeven en steigeren veel tegenover elkaar. Hun hoef kan door het halster van de ander schieten.

2018-05-06T13:37:45+00:00

Gratis ebook over het oplossen van problemen met je paard

Over het nadenkend en instinctief vermogen bij trailerladen, angst van water, scheidingsangst. En veel meer!
Mail me het e-book
close-link

Wij gebruiken cookies om je de best mogelijke online ervaring te bezorgen. Door akkoord te gaan aanvaard je het gebruik van cookies in overeenstemming met ons cookiebeleid.

Privacy Settings saved!
Privacy-instellingen

Als je een website bezoekt, kan het je informatie opslaan in je browser, meestal in de vorm van cookies. Controleer je persoonlijke Cookiediensten hier.

Deze cookies zijn noodzakelijk voor de website om correct te kunnen werken en kunnen niet uitgeschakeld worden in onze systemen.

Om je deze website te kunnen laten gebruiken, gebruiken we de volgende technisch vereiste cookies.
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Decline all Services
Accept all Services